Edukacja · anatomia
Stawy — inżynieria codziennego ruchu.
W ciele dorosłego człowieka jest ponad trzysta stawów. Każdy z nich — od drobnych stawów palców po potężny staw biodrowy — to precyzyjna mechanika, którą warto rozumieć, by lepiej o nią dbać.
Budowa stawu — pięć elementów współpracy
Klasyczny staw maziowy — taki jak kolano, biodro czy łokieć — zbudowany jest z końców kości, pokrytych gładką chrząstką stawową, otoczonych torebką stawową wypełnioną mazią, stabilizowanych przez więzadła i poruszanych przez mięśnie.
Maź stawowa pełni rolę środka smarującego i odżywczego. Wytwarza ją błona maziowa wyściełająca wnętrze torebki. To dzięki niej powierzchnie stawowe mogą się ślizgać niemal bez tarcia.
Chrząstka — najcichszy bohater
Chrząstka stawowa ma zaledwie kilka milimetrów grubości, a wytrzymuje miliony cykli obciążenia. Nie posiada własnych naczyń krwionośnych — odżywiana jest przez maź, która przepływa przez nią dzięki ruchowi. Bez ruchu chrząstka głoduje.
Więzadła i mięśnie — strażnicy stabilności
Więzadła łączą kości i ograniczają nadmierne wychylenia stawu. Mięśnie nie tylko poruszają stawem, ale też aktywnie go stabilizują — szczególnie tzw. mięśnie głębokie, które warto trenować w profilaktyce.
Rodzaje stawów w naszym ciele
Stawy kuliste — biodro, bark — pozwalają na ruchy we wszystkich kierunkach. Stawy zawiasowe — kolano, łokieć — działają w jednej płaszczyźnie. Stawy płaskie kręgosłupa zapewniają niewielkie, ale liczne ruchy, sumujące się w pełną elastyczność tułowia.
Dlaczego stawy wymagają profilaktyki
Chrząstka regeneruje się powoli. Każde zaniedbanie — brak ruchu, nadwaga, urazy bez rehabilitacji — odkłada się latami. To dlatego profilaktyka jest w ortopedii najtańszą i najskuteczniejszą formą terapii.
